Waar ben je goed in en hoe kom je hierachter?

Solliciteren gericht op competenties
Naar overzicht

Wie vacatures doorspit komt vaak het woord ‘competenties’ tegen. En ook op de werkvloer kun je bijna niet om het begrip heen. Maar wat zijn competenties precies? Hoe weet je waar je goed in bent? En hoe kun je jouw competenties inzetten tijdens het solliciteren? Docent Lieke Toonen en recruiter Floor Philippen van Calco geven uitleg.

Van het begrip competenties bestaan talloze definities. Waar het op neerkomt is dat competenties het geheel van kennis, vaardigheden, talenten en houding zijn. Het zijn de bouwstenen van succesvol gedrag. Een deel ervan is aangeboren en een deel ontwikkel je. Bijna alle competenties zijn te leren en te ontwikkelen, maar de ene competentie kost minder energie dan de andere. Welke? Dat hangt af van jouw persoonlijke talenten en kwaliteiten.

“Iedereen heeft een unieke set van kerncompetenties. Het maakt jou tot wie je bent”, vertelt recruiter Floor Philippen van Calco, specialist in detachering, coaching en opleiding van IT-professionals. “Aangezien wij bij Calco mensen met totaal verschillende achtergronden aannemen voor ons traineeship, focussen wij ons in de selectieprocedure een stuk meer op de competenties van onze sollicitanten dan op hun ervaring. Wij gaan vooral op zoek naar waar de persoonlijke kwaliteiten van een sollicitant liggen. Wij geloven er namelijk in dat je daarmee het verschil kunt maken.”

Anderen vragen om feedback
Maar hoe weet je nu wat jouw kwaliteiten zijn? “Je kunt online op zoek gaan naar een gratis simpele persoonlijkheidstest, zoals bijvoorbeeld op 123test.nl”, zegt Lieke Toonen, docent bij Calco. “Maar waar je echt veel van leert, is anderen te vragen om feedback. Vraag familie, vrienden, studiegenoten of collega’s eens om jou in vijf kernwoorden te omschrijven. Die input is absoluut waardevol. Het maakt je bewust van wat je goed en minder goed kan. En hoe je in de verschillende situaties bent: thuis, met vrienden, tijdens je studie of op je bijbaan.”

‘Waar je vooral veel van leert, is anderen te vragen jou te omschrijven in vijf kernwoorden’

Van kernkwaliteit naar allergie
Je kunt ook teruggrijpen op psychologische modellen zoals de Roos van Leary of de kernkwadranten van Daniel Ofman om jouw kwaliteiten te doorgronden. “Tijdens de opleidingsperiode van het traineeship maken we daar ook gebruik van. Met behulp van de Roos van Leary kun je meer inzicht krijgen in gedrag dat jouw voorkeur heeft. En dus ook hoe gedrag te beïnvloeden is. De kernkwadranten van Daniel Ofman geven inzicht in je kernkwaliteiten, maar ook de valkuilen, uitdagingen en allergieën die daarbij komen kijken. Wie punctueel en netjes is, kan als valkuil perfectionistisch en overgeorganiseerd zijn. Een uitdaging daarbij is vaker ‘de boel de boel’ te laten. Maar schiet je daarin door dan kan de uitdaging een allergie worden, bijvoorbeeld slordig en ongeorganiseerd. Kortom, een handig en inzichtelijk model.”

Bewust kleine stapjes maken
Verschillende bedrijven en verschillende functies vereisen verschillende competenties. Calco is vooral op zoek naar enthousiasme, openheid en gedrevenheid. Wil je werken aan je eigen competenties? Richt je dan op één competentie tegelijk, tipt Toonen. “Kies één ding uit waarin je beter wilt worden en maak dat zo concreet mogelijk. Begin vervolgens met kleine stapjes, zoals één keer per dag iets anders te doen. Denk bijvoorbeeld aan het aannemen van een andere, bijvoorbeeld leidinggevende, rol tijdens een studiemeeting. Het gaat erom bewust kleine stapjes vooruit te maken zodat je sneller resultaat ziet. Dat houdt je gemotiveerd.” “En let op,” vult Philippen aan, “je moet van een vierkantje geen rondje willen maken. Sommige competenties liggen je beter dan andere. Het is vooral belangrijk je eigen krachten te benutten.“

‘Zet niet teveel competenties op je cv, twee of drie is voldoende’

Competenties vooral goed onderbouwen
Hoe je je kwaliteiten vervolgens kunt inzetten om de baan van je dromen te vinden? Door ze goed te onderbouwen. Zet er vooral niet teveel op je cv of in je sollicitatiebrief, twee of drie is voldoende. Belangrijker is het om goed uit te leggen waaruit blijkt dat je die eigenschappen bezit.

“Geef in een brief bijvoorbeeld concrete voorbeelden van situaties waarin je op een bepaalde manier gehandeld hebt. Voor een sollicitatiegesprek kun je vervolgens een stuk of vijf competenties nemen. Gebruik hierbij bijvoorbeeld de feedback van je omgeving of de resultaten uit de Roos van Leary als uitgangspunt. Ook hierbij is het belangrijk om je competenties toe te lichten door het benoemen van voorbeelden. Bereid dit daarom goed voor”, legt Philippen uit. “Het doel van het gesprek is jezelf te zijn en te laten zien wat jou jou maakt, want uiteindelijk wil je natuurlijk een baan die aansluit op je competenties én inspeelt op jouw persoonlijke kwaliteiten.”